Nitel ve Karma Araştırma Yöntemleri (Temel Düzey)

Temel Düzey Nitel ve Karma Araştırma Yöntemleri

Eğitim İçeriği

Sosyal Bilimlerde Nitel ve Karma Yöntem Araştırmaları

Programın Amacı: Bu derste nitel ve karma yöntem araştırmalarının temel kavramları, planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi konuları üzerinde durulacaktır. Nitel araştırma yöntemleri ele alınırken gerek sosyal bilimlerde gerekse reklamcılık ve pazarlama gibi alanlarda sıkça başvurulan odak grup görüşmeleri ve bireylerle teke tek yürütülen derinlemesine görüşme yöntemleri ele alınacaktır. Hızlı ve kolayca veri toplama kolaylığı sağlayan metafor analizleri de etkili bir nitel araştırma yöntemi olarak dikkatlere sunulacaktır. Ardından karma yöntem araştırmalarının türleri, hangi desen türüne ne zaman başvurulabileceği konuları üzerinde durulacaktır. Derste nitel ve karma yöntem araştırmalarında problem cümlesi, amaç ifadesi, ve araştırma sorularının yazımından betimsel analiz ve içerik analizine kadar pek çok konu sınıf içi uygulama örnekleriyle desteklenecektir. Ders kapsamında sunulacak örnekler katılımcı kitlesinin uzmanlık alanlarını kapsayacak şekilde en güncel ve prestijli yayınlar arasından seçilecektir. Dersi tamamlayan katılımcıların nitel ve karma yöntem araştırmalarını seçme ve uygulama becerilerinde dikkate değer bir artış olması beklenmektedir. 

 

Eğitim Müfredatı:

  1. Nitel ve Karma Yöntem Araştırmalarına Giriş

Bu derste öncelikle nitel araştırma yöntemlerinin tarihsel arka planı, temel kavramları ve türleri üzerinde durulacaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme, odak grup görüşmeleri ve metafor analizine dair genel bir çerçeve sunulacaktır. Daha sonra karma yöntem araştırmalarının nasıl ortaya çıktığı ve türleri üzerinde odaklanılacaktır.

 

  1. Nitel ve Karma Yöntem Araştırmalarında Problemin Tanımlanması, Amaç ve Araştırma Sorularının Yazılması

Bu derste nitel ve karma yöntem araştırmalarında problem ifadesinin, amaç ve araştırma sorularının nasıl yazılacağı konusu ele alınacaktır. Öncelikle araştırma problemi, amaç cümlesi ve araştırma sorularının en uygun şekilde nasıl yazılacağı üzerinde durulacak, ardından en sık yapılan hatalardan söz edilecektir. Ders esnasında çok sayıda örneğe yer verilecektir.

 

  1. Nitel ve Karma Yöntem Araştırmalarında Verilerin Toplanması

Bu derste nitel ve karma yöntem araştırmalarında sıkça başvurulan örnekleme yöntemlerinden bahsedilecek, veri toplama sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar üzerinde durulacaktır. Belirlenen bir araştırma problemi, amaç ya da araştırma sorularına uygun veri toplama yöntemleri sınıf içi uygulama örnekleriyle desteklenecektir. Ayrıca veri toplama sürecinde araştırmacının rolü ve araştırmacı günlüklerinin kullanımı açıklanacak; etik ve yasal meseleler üzerinde durulacaktır.

 

  1. Derinlemesine Görüşme ve Odak Grup Görüşmelerinde Soruların Hazırlanması

Bu derste gerek derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmelerinde soru türleri, soru hazırlarken dikkat edilmesi gereken hususlar uygulama örnekleriyle sunulacaktır. Ayrıca görüşme sürecinin yönetilmesi, güvenli ve verimli bir görüşme atmosferin oluşturulması konuları üzerinde durulacaktır.

 

  1. Karma Yöntem Araştırmalarında Desenin Belirlenmesi

Bu derste karma yöntem araştırmaları yürütülürken belirlenen araştırma problemi, amaç cümlesi ve araştırma soruları doğrultusunda araştırma desenine nasıl karar verileceği uygulamalı örneklerle açıklanacaktır.

 

  1. Nitel ve Karma Yöntem Araştırmalarında Verilerin Analizi

Bu derste betimsel analiz ve içerik analizinin nasıl yapılacağı adım adım anlatılacak, bir çok uygulama örneği sunulacaktır. Aynı zamanda sınıf içi uygulamalar, analiz denemeleri yapılacaktır.  

 

  1. Nitel ve Karma Yöntem Araştırmalarının Raporlaştırılması

Bu derste nitel ve karma yöntem araştırmalarında yapılan betimsel analiz ve içerik analizleri   sonucunda ortaya çıkan bulguların nasıl raporlaştırılacağı somut örneklerle gösterilecektir.

 

Derste Yararlanılacak Kaynaklar:

Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitabevi.

Creswell, C. (2017). Eğitim araştırmaları: Nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi (H. Ekşi, Çev. Ed.). İstanbul: EDAM Yayınları.

Creswell, C. (2014). Karma yöntem araştırmaları: Tasarımı ve yürütülmesi (Çev. Ed. Y. Dede ve S. B. Demir). Ankara: Anı Yayıncılık.

Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş (Çev. Ed. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık. 

Gökçe, O. (2006). İçerik analizi: Kuramsal ve pratik bilgiler. Ankara: Siyasal Kitabevi

Lakoff, G. ve Johnson, M. (2010). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil (Çev. G. Y. Demir). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.

Punch, K. (2014). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar (Çev. D. Bayrak, H. B. Arslan ve Z. Akyüz). Ankara: Siyasal Kitabevi.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.

 

Kimler Katılabilir Katılımcılar: Lisansüstü öğrenciler, araştırma görevlileri, öğretim üyeleri, kamu kurumlarının araştırma birimlerinde çalışan uzmanlar.

Eğitmenler

Fatih BAL
Sakarya Üniversitesi
[email protected]

Aykut Hamit TURAN
Sakarya Üniversitesi
[email protected]